Y tế đổi tư duy từ chữa bệnh sang chăm sóc toàn diện vòng đời

    Nhân Đại hội XIV, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã chia sẻ về lộ trình hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân, tháo gỡ các điểm nghẽn để giải phóng nguồn lực trong ngành y.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Hoàng Phong

   – Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị chuyển trọng tâm từ khám bệnh, chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện. Bộ Y tế triển khai định hướng này như thế nào thưa Bộ trưởng?

   – Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển ngành y tế. Trong đó, Nghị quyết 72 do Bộ Chính trị ban hành là văn bản mang tính đột phá.

    Nghị quyết 72 được tiếp cận trên cơ sở lấy sức khỏe người dân là vốn quý nhất và là trọng tâm cho sự phục vụ, thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những điểm nghẽn mà thời gian dài qua chưa được giải quyết một cách căn cơ.

    Công tác y tế chuyển đổi theo hướng thay vì tập trung chủ yếu vào khám bệnh, chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; nâng cao vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa. Công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Đây là định hướng thay đổi rất lớn.

    Với cách tiếp cận tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, Bộ Y tế đã báo cáo, đề xuất Chính phủ ban hành Nghị quyết 282 về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và kế hoạch triển khai cụ thể, rõ việc, rõ tiến độ.

   Sau ba tháng triển khai, công tác tổ chức thực hiện đã được thúc đẩy mạnh mẽ, tạo chuyển biến bước đầu. Các địa phương đã có chuyển động rõ nét, hình thành các đề án, giải pháp và chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

    – Một trong các điểm nghẽn được xác định là thể chế. Bộ tháo gỡ nội dung này theo hướng nào?

    – Thực tiễn cho thấy những bất cập về thể chế đã tạo ra nhiều nút thắt nên chặng đường tới sẽ tập trung giải quyết việc này.

    Bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, cơ chế nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp đã nêu trong Nghị quyết 72. Bộ đã đăng ký chương trình xây dựng luật giai đoạn 5 năm tới và các năm tiếp theo, trong đó, nâng cao chất lượng xây dựng thể chế là một nhiệm vụ trọng tâm, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn và khắc phục những khoảng trống trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

    Cùng với việc hoàn thiện thể chế, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính phù hợp, khả thi và hiệu quả triển khai. Theo đó, việc xây dựng và ban hành chính sách cần gắn chặt với cơ chế thực thi và sự tham gia của các chủ thể liên quan; bảo đảm rõ ràng, minh bạch trong thực tiễn; huy động được sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. Đây cũng là cơ sở để ngành triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới, đúng tinh thần Nghị quyết 72.

    – Trọng tâm triển khai khi huy động nguồn lực thực hiện Nghị quyết là gì, trong kết hợp nguồn lực Nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, khu vực tư nhân và sự tham gia của người dân?

    – Nghị quyết 72 xác định để phát huy hiệu quả các nguồn lực cho lĩnh vực y tế, bên cạnh nguồn lực Nhà nước, trọng tâm là triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trong 10 năm tới với các giải pháp cụ thể, bảo đảm hiệu quả cao nhất. Cùng với đó là việc quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế gắn với mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân; phát huy vai trò của đội ngũ làm công tác y tế trong khu vực tư nhân; và tăng cường sự tham gia của người dân trong tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của mình.

    Việc đổi mới cơ chế và bảo đảm nguồn lực cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân thời gian tới đòi hỏi các giải pháp cụ thể nhằm huy động tổng hợp mọi nguồn lực. Cách tiếp cận nhất quán là tăng cường phối hợp, phát huy sự tham gia của các cấp, các ngành và các chủ thể liên quan; đồng thời thể chế hóa bằng các chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo cơ sở triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

     – Việc thể chế hóa chủ trương của Nghị quyết 72 đã và đang được triển khai ra sao, nhất là qua các văn bản trình tại kỳ họp thứ 10 của Quốc hội?

     – Bên cạnh việc trình Chính phủ và Chính phủ đã ban hành các chương trình hành động, kế hoạch triển khai rất cụ thể như tôi đã nói ở trên, Bộ Y tế đã tham mưu trong kỳ họp thứ XIV của Quốc hội nhiều văn bản rất quan trọng để cụ thể hóa các nội dung này.

     Thứ nhất là Nghị quyết của Quốc hội về các giải pháp đặc thù, đột phá trong lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

    Thứ hai là trình Quốc hội thông quaLuật Phòng bệnh và Luật Dân số; trong đó Luật Phòng bệnhcó những cơ chế, chính sách thể chế hóa các vấn đề người dân rất quan tâm như chăm sóc sức khỏe theo vòng đời. Đây là cơ sở quan trọng để Bộ phối hợp với các bộ, ban, ngành xây dựng kế hoạch triển khai.

    Thứ ba, Bộ đã tham mưu trình Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế phát triển và chính sách dân số trong mười năm tới, bảo đảm nguồn lực triển khai các chủ trương.

    Với ba cách tiếp cận từ thay đổi tư duy và nhận thức, từ giải pháp nghị quyết và chính sách cụ thể đến bảo đảm phân bổ nguồn lực triển khai, việc thực hiện đã và đang được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Chúng tôi cho rằng đây là sự cố gắng rất lớn.

    – Với nhân lực và chuyển đổi số, Bộ trưởng đặt trọng tâm như thế nào để đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe người dân toàn diện, từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở?

    – Bộ sẽ chú trọng đào tạo cán bộ, nhân viên ngành y tế; coi nhân viên y tế là một nghề đặc thù. Việc chăm sóc đội ngũ nhân lực ngành y tế, nhất là nhân lực tại y tế cơ sở, y tế dự phòng và các lĩnh vực cần hỗ trợ để phát triển, cũng được cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật và các giải pháp trong thời gian tới.

     Về chất lượng nguồn nhân lực, Bộ Y tế đã phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đào tạo, trong đó có nội dung liên quan đến định hướng phát triển đào tạo nhân lực của ngành y tế.

    Tiếp theo là tạo cơ chế để hệ thống y tế cơ sở có sự phát triển. Vừa qua, Bộ đã hoàn thành thực hiện các mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa tại tuyến cơ sở. Thực tế triển khai tại Hà Nội, Quảng Ninh, TP HCM và nhiều tỉnh thành khác đã cho thấy sự đồng thuận rất lớn. Nhiều tỉnh, thành đã có giải pháp cụ thể, được nhân dân đồng tình ủng hộ.

    Với cơ chế đãi ngộ, thời gian tới sẽ có nhiều giải pháp được đưa ra để thu hút đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế nói chung; trong đó tập trung cho các lĩnh vực ưu tiên như y tế dự phòng, y tế xã, phường – là nơi trực tiếp chăm sóc người dân tại cơ sở.